nowości w bibliotece

09.2018

STARA KOBIETA WYSIADUJE

autor: RÓZEWICZ TADEUSZ

autor adaptacji: MODESTOWICZ WALDEMAR

rodzaj utworu: słuchowisko

klasyfikacja gatunkowa: SŁUCHOWISKO, SCENARIUSZ

łączna obsada: 10

liczba ról męskich: 6

liczba ról żeńskich: 4

liczba stron: 33 s. ;

odbiorcy: Dorośli.

sygnatura: 12772

W dworcowej kawiarni siedzi nieruchomo Stara Kobieta. Obsługuje ją Kelner, którym dyryguje, każąc mu przynieść sobie więcej cukru czy sprowadzić specjalistów leczących niepłodność. U schyłku swoich dni Stara Kobieta jest owładnięta obsesją rodzenia. Kelner czyta w gazetach wiadomości o wojnie, ona wojnę chce zakleić ciastem i zalać świat swoim potomstwem. Prosi Kelnera, aby otworzył zasłonięte okno. Kelner wzbrania się przed tym, kiedy spełnia bowiem jej prośbę, przez okno, za którym według Starej Kobiety powinien znajdować się piękny pejzaż, zaczynają sypać się śmieci. Zalewają całą kawiarnię, jednak znajdującym się w środku osobom wydaje się to w ogóle nie przeszkadzać. Stara Kobieta urodziła trzy dziewczynki i chłopca. Dzieci chowa pod swoimi licznymi spódnicami. Tuż obok na leżakach opalają się trzy dziewczyny, plotkując beztrosko. Cyryl dokonuje toalety Pana B. i tylko Kelner z pierwszego aktu zniknął. Poszedł na wojenkę. W pewnym momencie wyłania się jednak z wysypiska śmieci, cały poowijany bandażami. Stara Kobieta nawołuje bezradnie syna. Dramat kończy monolog Młodzieńca wspominającego I wojnę światową i umierających ludzi. W kolejnym monologu wyznaje, że szuka ojca. Musi wiedzieć kim jest. Planuje zatrudnić się w jakimś fajnym biznesie, na przykład sprzedaży polskich stringów z koronki. W ostatnich słowach atakuje Starą, usiłując wyrwać jej pieniądze. Z recenzji: "Nie tylko ze streszczania, także z cytowania dialogów nie wynika w pełni, czym jest ostatni dramatyczny utwór Tadeusza Różewicza. Ogromne znaczenie mają w nim bowiem didaskalia, a więc opisy tego, co powinno się dziać na scenie i jak powinien wyglądać obraz sceniczny. Słowo niejednokrotnie kontrastuje z obrazem, to, o czym się mówi, nie zawsze ma coś wspólnego ze sceniczną sytuacją postaci. Po raz pierwszy bodaj w takim stopniu Różewicz zawierzył teatrowi, to znaczy pozostawił mu możliwość wypowiedzenia się przez tekst i obok tekstu. "Stara kobieta wysiaduje" zawiera w sobie zarysy teatralnych obrazów. (.) W lekturze można mieć wątpliwości. Czy Stara Kobieta jest uosobieniem jakiegoś zjawiska, czy śmietnisko jest symbolem wszechogarniającym współczesną rzeczywistość? Czy wszystkie obrzydliwości, o któ?rych się mówi w części pierwszej, są wyrazem koszmaru ludzkiego bytowania? Czy katastrofa w części drugiej jest potwierdzeniem tego samego koszmaru na wyższym stopniu?" (Elżbieta Wysińska, "Stara Kobieta" i świat teatralny Różewicza, "Radar" nr 6, 1.06.1970 r., http://encyklopediateatru.pl/artykuly/49910/stara-kobieta-i-swiat-teatralny-rozewicza